Арыс - жарылыс ошағы ма?

24 маусым, 17:37

Облыс әкімдігі баспасөз қызметінің ақпараты бойынша, Арыс қаласы қоршалған, онда әлі де жарылыстар естіледі. Қорғаныс министрлігі дүйсенбі күні болған оқиғаны (2019 жылғы 24 Маусым) бұрынғы ТЖ-мен салыстыруға болмайды деп санайды. Дегенмен бұл соңғы 10 жылдағы төртінші жарылыс.

Мүмкін, Қорғаныс министрлігінікі дұрыс шығар, 24 маусым күні болған оқиғаны 2009-ші, 2014-ші және 2015-ші жылдары Арыс қаласында болған жарылыстармен салыстыруға болмас.

2009 жылдың наурыз айында Арыс қаласында "Казарсенал" ЖШС-де бірнеше жарылыс болды.

Ірі өрт салдарынан үш адам оқиға орнында қаза тапты, компанияның тағы 17 қызметкері күйік шалып, ауруханаға түсті. Кейін құрбандар саны төрт адамға дейін өскені туралы хабарланған болатын.
Арнайы Үкіметтік комиссия қайғылы оқиғаға техника қауіпсіздігі ережелерін өрескел бұзу себеп болғанын анықтады.

2014 жылдың жазында Оңтүстік Қазақстан облысындағы "Казахвзрывпром" АҚ оқ-дәрілерді кәдеге жарату зауытында (қазіргі Түркістан) жарылыс болды. Арыс қаласының маңындағы учаскеде оқ-дәрі жарылды.
Ауысым бастығы ауыр күйік алып, оқиға орнында ер адам мен әйел қаза тапты. БАҚ қаза болған адамның күйеуі дәл осындай жағдайда басқа кәсіпорында қайтыс болды деп жазды.
Бұған дейін хабарланғандай, жарылыс аптап ыстықтан орын алуы мүмкін .
2015 жылдың 8 қарашасында, шамамен 10:40-та, Арыс маңындағы полигонда "Казтехнология" ЖШС-нің жару алаңында кәдеге жарату қалдықтарын жою кезінде жарылғыш заттардың детонациясы орын алды.

Оқиға салдарынан "кәдеге жарату орталығы" филиалының технологы 1974 жылы туған Ермұрат Иманқұлов көз жұмды.

Жарылыстардан кейін оқ-дәрілерді кәдеге жарату және өндіріс қалдықтарын жою жұмыстары уақытша тоқтатылды.

Сол кездегі Қорғаныс министрі Иманғали Тасмағамбетов ведомствода аппараттық кеңес өткізіп, осындай оқиға қайталанбауы тиіс екенін мәлімдеді. Ол робототехниканы енгізу үшін адам ресурстарын пайдалануды азайтуды тапсырды.

2019 жылдың 24 маусымында нақты не болғанын арнайы комиссия анықтау керек. Бұл жолы жарылыстардан қаланы көшіруге тура келді. Бұдан басқа, бейбіт тұрғындар арасынан зардап шеккендерге медициналық көмек қажет болды...

Неге дәл Арыс?

Бұл қала 1900 жылы станция кенті ретінде құрылған және қазір теміржол торабында стратегиялық жағдайға ие. Қалада Орынбор – Ташкент бағыты Алматы мен Бішкекке қарай теміржол тарамдалған. 1956 жылы қала мәртебесін алды, мұнда темір жолға қызмет көрсетумен байланысты өнеркәсіп кәсіпорындары, ауыл шаруашылығы шикізатын қайта өңдеу бойынша шағын кәсіпорындар орналасқан

Мұнда 44 мыңға жуық адам тұрады. Олардың барлығы негізінен көлік магистраліне қызмет көрсетумен айналысады. Мұнда "Арыс" санаториялық кешені бар.

Сонымен қатар, Арыс қаласында 44859 әскери бөлімі бар № 2 әскери қалашық орналасқан. 2012 жылдың 12 қазанында жабық және оқшауланған әскери қалашықтардың, шекара заставалары мен комендатуралардың тізбесі бекітілді, онда тұрғын үйлерді ұстау және жылыту мемлекет есебінен қамтамасыз етіледі. Тізбеде Арыс қаласы "оқшауланған"санатында көрсетілген.

Арыс қаласында КСРО дәуірінен қалған қару-жарақ қоймасы бар. Қойма осы аймақтағы ең ірі болып саналады. Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2008 жылғы 16 шілдедегі № 687 қаулысына сәйкес пайдаланылмайтын әскери мүлікті беру, өткізу және жою, кәдеге жарату, көму, сондай-ақ қорғаныс объектілерін мүліктік жалдауға (жалға алуға) беру ережесінің 4-тарауына сәйкес жою, кәдеге жарату, көму арқылы барлық талап етілмеген, пайдаланылмайтын әскери мүлікті жою, кәдеге жарату, көму арқылы жою шешілді.